ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
មនុស្សពូជសូទ្រៈពួកមួយ គឺពួកមនុស្សត្រកូលទាបដែលមានពូជដើម កើតអំពីបិតាពូជសូទ្រៈ មាតាពូជព្រាហ្មណ៍ (ក្នុងសម័យបុរាណពីព្រេងនាយ)។ ក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ សំដៅចំពោះមនុស្សដែលដុនដាបថោកទាប ហើយកាចព្រហើនមិនក្រែងច្បាប់ ជាមនុស្សឥតអៀនខ្មាស ដើរសាត់អណ្ដែតទៅជ្រកអាស្រ័យនៅដោយសារអ្នកដទៃ ចេញពីផ្ទះនេះទៅនៅផ្ទះនោះ ចេញពីផ្ទះនោះទៅនៅផ្ទះឯណោះ ជាអ្នកអែបអបគ្រាន់តែចិញ្ចឹមជីវិត ប្រព្រឹត្តអំពើកាចច្រឡោងខាមជានិច្ច ប៉ុន្តែមិនប្រព្រឹត្តធ្វើចោរកម្មទេ។
ស្រីចណ្ឌាល, ស្រីពូជចណ្ឌាល។
បញ្ឈប់យានជំនិះផ្សេងៗនៅទីកន្លែងណាមួយឬនៅចំណត ដែលអ្នកបើកបរអាចចុះចេញពីយានជំនិះរបស់ខ្លួនបាន :
បួន (៤) ; បើរួមចូលនឹងនាមនាមជាបទសមាស ត្រូវតម្រួតតួអក្សរបន្ទាប់ជា ២តួ តាមទំនងដែលគួរតម្រួតបាន :
ពហុកោណដែលមានជ្រុងបួន។
ចតុកោណដែលមានមុំក្នុងទាំងអស់ជាមុំកែង :
(ម.ព. ការ៉េ)។
ចតុកោណដែលមានជ្រុងពីរស្របគ្នា :
ចតុកោណដែលមានជ្រុងទាំងអស់ស្មើគ្នា។
ពួកត្រកូលទាំង ៤(វណ្ណៈទាំង ៤ពួក) គឺ ក្សត្រិយៈ, ព្រាហ្មណៈ, វៃស្យៈ, សូទ្រៈ។
សណ្ឋានទ្រង់ទ្រាយដែលមានជ្រុង ៤មុំ ៤, ធរណីមាត្រដែលមានបណ្ដោយ ២ទទឹង ២។
ទិសទាំងបួន។
មហាទ្វីប ៤គឺ បុព្វវិទេហទ្វីប, ជម្ពូទ្វីប, អបរគោយានទ្វីប, ឧត្តរកុរុទ្វីប (តាមលទ្ធិពុទ្ធនិយម)។
គ្រឿងសម្រាប់អាស្រ័យ ៤យ៉ាង គឺ ចីវរ គ្រឿងស្លៀកដណ្ដប់, បិណ្ឌបាត អាហារ, សេនាសនៈ លំនៅ, គិលានភេសជ្ជៈ ថ្នាំរំងាប់ជំងឺ, រំងាប់រោគ (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងវិន័យខាងព្រះពុទ្ធសាសនា)។
ដែលមានជើង ៤; សត្វជើង ៤:
សីលគឺសេចក្ដីបរិសុទ្ធិ ៤យ៉ាង (សម្រាប់ភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា) គឺ ១បាតិមោក្ខសំវរៈ សង្រួមតាមសិក្ខាបទក្នុងបាតិមោក្ខ គឺមិនប្រព្រឹត្តល្មើសកន្លងពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ, ប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រង់តាមពុទ្ធានុញ្ញាត; ២ឥន្ទ្រិយសំវរៈ សង្រួមឥន្ទ្រិយទាំង ៦គឺភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, ចិត្ត; ៣អាជីវបារិសុទ្ធិ ចិញ្ចឹមជីវិតតាមគន្លងនៃសេចក្ដីបរិសុទ្ធិ មានវៀរចាកការប្រចុបប្រចែងគ្រហស្ថជាដើម; ៤បច្ចយសន្និស្សិត ពិចារណាសិនហើយទើបបរិភោគបច្ច័យ ៤គឺ ចីវរ, បិណ្ឌបាត, សេនាសនៈ, គិលានភេសជ្ជៈ។
ភាគ ៤, ចំណែក ៤។
ដែលមានភាគ ៤, មាន ៤ចំណែក។
