ដី
បណ្ដុំនៃសារធាតុខនិជ សារធាតុសរីរាង្គ អង្គធាតុរាវនិងឧស្ម័ននៅស្រទាប់លើបង្អស់នៃផែនដី ជាទីដែលរុក្ខជាតិអាចដុះលូតលាស់បានក្នុងបរិស្ថានធម្មជាតិ :
ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
បណ្ដុំនៃសារធាតុខនិជ សារធាតុសរីរាង្គ អង្គធាតុរាវនិងឧស្ម័ននៅស្រទាប់លើបង្អស់នៃផែនដី ជាទីដែលរុក្ខជាតិអាចដុះលូតលាស់បានក្នុងបរិស្ថានធម្មជាតិ :
គម្ពីរកែខៃ បញ្ជាក់អត្ថន័យរបស់បាលី (បិដក) ខ្លះ, របស់អដ្ឋកថានៃបាលីខ្លះ, របស់ដីកាមុនៗខ្លះ, អាងដល់អត្ថន័យរបស់គម្ពីរឯទៀតខ្លះក៏មាន គម្ពីរ សារត្ថទីបនី ជា មូលដីកា (ដីកាដើម) ; វិមតិវិនោទនី ជា អនុដីកា (ដីកាបន្ទាប់) ; វជិរពុទ្ធិ ជា អន្វានុដីកា (ដីកាបន្ទាប់ពីអនុដីកាមកទៀត) នៃវិនយបិដក។ ឯដីកាដែលកើតមានថ្មីៗ តៗមកទៀតហៅថា នវដីកា (ដីកាថ្មី)។ ព្រះត្រៃបិដក គឺ វិនយបិដក, សុត្តន្តបិដក, អភិធម្មបិដក សុទ្ធតែមាន ដីកា មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា (ព.ពុ.)។ ក្នុងបុរាណសម័យព្រេងនាយ, ប្រទេសកម្ពុជា ប្រើពាក្យថា ដីកា នេះច្រើនបែបមានដើមគឺ ដីកាកោះ លិខិតកោះហៅ ...។
ថ្មម្សៅព័ណ៌សម្រាប់សរសេរលើក្រដាស, សម្រាប់ដឹក, គូស, វាស, គូរ ...។
ឈ្មោះវល្លិឡើងជន្លង់មួយប្រភេទ (ពួកម្រេច) ផ្លែមូលទ្រវែង មានរសជាតិហឹរ សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំក្ដៅ ឬជាគ្រឿងសម្ល, ច្រើនដាំឱ្យវារតោងឡើងឈើស្រស់។
ដីម៉ដ្ឋផង់ដូចម្សៅ ព័ណ៌ក្រហមក្រមៅ ស្រដៀងគ្រាក់ខ្នុរ សម្រាប់លាយជាថ្នាំលាបជញ្ជាំងផ្ទះជាដើម។ វត្ថុនេះ បព្វជិតអាចយកទៅលាយធ្វើជាទឹកអម្ចត់ជ្រលក់ចីវរបាន។
វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីប្រវត្តិកំណកំណើត ការវិវត្ត លក្ខណៈរូប គីមី លក្ខណៈជីវសាស្ត្រ និងចំណែកថ្នាក់ដី។
ថ្មភក់ ឬថ្មម្សៅព័ណ៌ស សាច់ទន់សម្រាប់សរសេរលើក្ដារឈ្នួន, គួរសរសេរជា ដីស :
ដីវាលទំនាបជាទីដែលទន្លេបែកជាខ្នែងតូចៗហូរចូលទៅក្នុងសមុទ្រ ហើយជួនកាលមានរាងប្រហាក់ប្រហែលនឹងត្រីកោណ។
ផ្ទៃដីដែលមានទទឹងតូចឬស្តួច ហើយខណ្ឌផ្ទៃទឹកដែលនៅសងខាងដោយភ្ជាប់ផ្ទាំងដីធំពីរ :
(ម.ព. ដីឥដ្ឋ)។
ដីដែលស្អិតល្មួតបៀមទឹកឬដីដែលម៉ដ្ឋទន់ល្មួត សម្រាប់ធ្វើក្អម, ឆ្នាំង, ឥដ្ឋ, ក្បឿងជាដើម។
នាំយកទៅមកដោយគ្រឿងផ្ទុកមានរទេះ ទូក ជាដើម :
(ម.ព. ដក់ដឿ)។
ទឹមគោឬក្របី, សេះ តែមួយ ហើយដឹកនាំគ្រឿងផ្ទុកទៅមក។
គ្រប់គ្រង, ចាត់ចែងការងារក្នុងក្រុម ក្នុងស្ថាប័ន ក្នុងប្រទេស :
បានដំណឹង, ចូលចិត្តជាក់, ជ្រាបច្បាស់ក្នុងចិត្ត, យល់ជាក់ :
ដឹងសេចក្ដី, ដឹងការណ៍ខុសត្រូវ, ដែលបានដឹងការណ៍ខុសត្រូវក្រែលហើយ :
ទទួលស្គាល់ យល់ព្រមថាពិត ទទួលធ្វើជាសាក្សី :