ទិលម៉ូវ
(ម.ព. ទែលម៉ូវ)។
ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
(ម.ព. ទែលម៉ូវ)។
ទៅកាន់ទេវលោកហើយ (ស្លាប់) ; ដែលទៅកើតជាទេវតាហើយ (ដែលស្លាប់ហើយ) ខ្មែរយើងប្រើជារាជសព្ទ :
ចំណែកនៃថ្ងៃ គឺពេញមួយថ្ងៃតាំងពីព្រឹកទាល់ល្ងាច។
ថ្ងៃ, ក្នុងវេលាថ្ងៃ, នៅវេលាថ្ងៃ។
អ្នកធ្វើនូវថ្ងៃ (ព្រះអាទិត្យ)។
ដែលចរតែក្នុងវេលាថ្ងៃ, ដែលចេញរកស៊ីតែក្នុងវេលាថ្ងៃ; សត្វដែលចេញរកស៊ីតែក្នុងវេលាថ្ងៃ វេលាយប់ឈប់ដេក :
ហេតុការណ៍ ឬរឿងរ៉ាវដែលកើតមានឡើងរាល់ថ្ងៃ, សារព័ត៌មាន, កាសែត។
ខ្មែរយើងច្រើននិយាយថា ទិវារាត្រី គឺទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ (ព.ទេ.)។
ពេលចុងក្រោយនៃថ្ងៃ គឺពេលថ្ងៃលិច :
ពាក្យគួរសម ប្រើនៅពេលជួបគ្នានាពេលថ្ងៃ :
ទេវតា, ពួកទេវតាសាមញ្ញ។
(ម.ព. ទិវោក័ស)។
ថ្ងៃ។
ភាគ, ចំណែកមុខក្រោយឆ្វេងស្ដាំព្រមទាំងជ្រុងជាចន្លោះទាំង ៤និងខាងលើខាងក្រោម ឬត្រង់កណ្ដាល រួមជា ១០គឺ បូព៌, អាគ្នេយ៍, ទក្សិណ, និរតី, បស្ចិម, ពាយ័ព្យ, ឧត្តរ, ឦសាន, ក្រោម, លើ។
ផែនការច្បាស់លាស់ដែលអាចវាស់វែងបាន :
ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ, ប្រើជាឯកវចនៈ ឬជាពហុវចនៈបានទាំង ២យ៉ាង :
ទិសធំនិងទិសតូច។ បូព៌, ទក្សិណ, បស្ចិម, ឧត្តរ បួននេះហៅថា ទិសធំ; អាគ្នេយ៍, និរតី, ពាយ័ព្យ, ឦសាន បួននេះហៅថា ទិសតូច ឬហៅ ទិសបន្ទាប់ ក៏បាន; ក្រោម, លើ ពីរនេះហៅថា ទិសកណ្ដាល។
អាចារ្យជាប្រធានក្នុងទិស ឬអាចារ្យជាប្រធាននៃសិស្សគ្រប់ទិស គឺអាចារ្យធំដែលចេះវិជ្ជាច្រើនប្រភេទ សម្រាប់ប្រើតាមជាន់ តាមសម័យ, ជាអ្នកអាចបង្ហាត់បង្រៀនពួកសិស្សដែលកាត់មកពីគ្រប់ទិស (គ្រប់ប្រទេស) បានមិនទើសទាក់ :