រថ
Learner aid: noun · [រត់] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
រទេះទឹមសេះ(រទេះសេះ) មានទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗ ទីទៃពីរទេះគោរទេះក្របី :
Learner aid: noun · [រត់] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
រទេះទឹមសេះ(រទេះសេះ) មានទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗ ទីទៃពីរទេះគោរទេះក្របី :
រទេះទឹមសេះ(រទេះសេះ) មានទ្រង់ទ្រាយផ្សេងៗ ទីទៃពីរទេះគោរទេះក្របី :
“រថសេះមួយ, រថសេះពីរ, បររថ, ជិះរថ; រថបន្ទុក។”
យានទំនើបថ្មីដែលមិនទឹមសត្វពាហនៈ ក៏គួរហៅ រថ បានដែរ។
យានស្រាលមានកង់ពីរ រាងខ្ពស់ស្រោងមានកន្លែងជិះ មានដំបូលសំពត់ក្រាស់សម្រាប់ដំឡើងបើកឬតម្លោះបិទបាន ពីខាងមុខមានដងពីរឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ចូលក្នុងចន្លោះចាប់សង្កត់ដោយដៃទាំងពីរទាញអូសរត់លឿនទៅយ៉ាងធូរ។
រថធាក់មួយបែបទៀត មានកង់បីដែរ, ទ្រង់ទ្រាយតួរងបន្ទុកស្រដៀងនឹងរថអូសតែទាបជាង(សម្រាប់មនុស្សជិះ), មានទូកធ្វើដោយដែកចាប់ភ្ជាប់ពីខាងក្រោយរហូតទៅខាងមុខ, មានកន្លែងសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ជិះធាក់រុញពីក្រោយឱ្យលឿនទៅ។ យានបែបនេះ ក៏ហៅ រថធាក់រុញ ដែរ។
យានដឹកទំនិញឬអីវ៉ាន់។
អ្នកធ្វើរថ(ជាងរថ)។
(ម.ព. រថ)។
ទង់សម្រាប់រថ(ទង់រថ)។
ការបង្ហាត់រថ គឺការបង្ហាត់សេះឱ្យថ្នឹកអូសរថឬការហាត់បររថ; ដំណើរទៅដោយរថ។
(ម.ព. រថចរិយា)។
រថធាក់មានកង់តូចបី ខាងក្រោយមួយខាងមុខពីរ ជិះធាក់ពីក្រោយរុញឱ្យលឿនទៅមុខ។
យានស្រាលមានកង់តូចពីរ, មានឈ្នាន់, ច្រវាក់ ខ្សែពាន, ...សម្រាប់ជិះឱ្យលឿនទៅដោយកម្លាំងជើងធាក់។
(ម.ព. រថធាក់)។
រថធាក់មានកង់តូចបី កង់មួយពីក្រោយកង់ពីរពីមុខ, មានតួរងបន្ទុកពីខាងមុខទ្រង់ទ្រាយដូចជាហឹបឬមានសណ្ឋានជាទ្រុង សម្រាប់ដាក់នំប៉័ងលក់ឬដាក់ទំនិញ ឬក៏វត្ថុអ្វីផ្សេងៗ, មនុស្សម្នាក់ជិះធាក់រុញពីខាងក្រោយឱ្យលឿនទៅ។
រថមានកង់តូចបី ពីខាងមុខមួយ ពីខាងក្រោយពីរ, មានទូកធ្វើដោយដែកចាប់ភ្ជាប់ពីខាងក្រោយរហូតទៅខាងមុខ, មានកន្លែងរងបន្ទុកនៅខាងក្រោយសណ្ឋានស្រដៀងនឹងរថអូស តែទាបជាង, មនុស្សម្នាក់ជិះពីខាងមុខធាក់អូសឱ្យលឿនទៅ។
អ្នកត្រួតត្រាលើក្រុមរក្សារថ, អ្នកត្រួតពួករថ។
រាងរថ, ផ្ទះរថ, តួរថ។
(ម.ព. រថវិថី)។
រថធាក់ទ្វិចក្រ បន្តោងសណ្ដោងតួរងបន្ទុក(ដែលសម្រាប់មនុស្សជិះឬដាក់អីវ៉ាន់ក៏បាន, មនុស្សជិះយ៉ាងច្រើនបានបួននាក់) ពីខាងមុខមានមនុស្សម្នាក់ជិះធាក់ទាញអូសឱ្យលឿនទៅ(ហៅតាមពាក្យបារាំងសែសថា អាឡារ៉ឺម៉ក à la remorque)។
ជើងរថ, កង់រថ។
(ម.ព. រថវាហៈ)។
គ្រឿងរថ, ប្រដាប់រថ។
រទេះភ្លើង, អយស្ម័យយាន(ម.ព. រទេះ)។
ដំណើរហែដោយរថ, ក្បួនហែដោយរថ, ក្បួនរថ។
ការច្បាំងគ្នាដោយជិះរថ។
ពួកទាហានរថ, ពួកទាហានរក្សារថ។
ឈ្មោះគ្រឿងរាប់យ៉ាងល្អិតមួយប្រភេទប្រមាណ៣៦តជ្ជារី។
អ្នកនាំរថ គឺសេះទឹមអូសរថ, អ្នកបររថ(សារថី)។
វិជ្ជាធ្វើរថ; ចំណេះបររថ។
ផ្លូវរថ។
(ម.ព. រថវិជ្ជា)។
រោងរថ។
ក្បួន, ច្បាប់ សម្រាប់រៀនឱ្យចេះបររថ ឬ ឱ្យចេះធ្វើការរថ។
ការរៀនធ្វើរថ, ការរៀនបររថ។
(ម.ព. រទេះនិងអយស្ម័យយាន ផង)។
មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី
From Sanskrit and Pali.
ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)