វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

អាទិ

នាម· noun [អា-ទិ]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: noun · [អា-ទិ] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

ដើម, ខាងដើម; ដើមដំបូង; ការផ្ដួចផ្ដើមមុន :

អក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់៖អាទិ៍អាទិ—
ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

២៧ ន័យ
១

ដើម, ខាងដើម; ដើមដំបូង; ការផ្ដួចផ្ដើមមុន :

ឧទាហរណ៍

“មានដូច្នេះជាអាទិ គឺមានដូច្នេះជាដើម។”

២

បុគ្គលដើមបញ្ញត្តិ។

៣

(ម.ព. អាទិកម្មិក)។

៤

លម្អឬពីរោះខាងដើម; ដែលមានលម្អឬពីរោះខាងដើម។

៥

ហេតុដើមឬដើមហេតុ, ហេតុដំបូង, មូលហេតុ, ប្រថមហេតុ។

៦

កាលខាងដើម, កាលពីដើម។

៧

អក្សរគរុនៅខាងដើម; ដែលមានអក្សរគរុនៅខាងដើម (ព.វ.)។

៨

គ្រូដើម; សេនាបតីទី ១។

៩

ខាងដើមនិងខាងចុង។

១០

បុព្វបុរស; វិស្ណុ។

១១

ប្រយោគដើម, ប្រយោគមុន។

១២

ព្រះពុទ្ធដើម គឺព្រះពុទ្ធដែលបង្កើតព្រះពុទ្ធនិងពោធិសត្វគ្រប់ព្រះអង្គ :

ឧទាហរណ៍

“ព្រះអាទិពុទ្ធ។”

១៣

ព្រហ្មចរិយធម៌ដែលត្រូវសិក្សាមុនដំបូង; បាតិមោក្ខសំវរសីល។

១៤

ការសិក្សាអាទិព្រហ្មចរិយធម៌; សិក្ខាបទក្នុងបាតិមោក្ខ។

១៥

ខាងដើមនិងកណ្ដាល។

១៦

(ម.ព. អាទិមជ្ឈិម)។

១៧

(ម.ព. អាទិការណ៍)។

១៨

(ម.ព. អាទិកម្មិក)។

១៩

ព្រះរាជាដើមវង្សនៃក្សត្រិយ៍ក្នុងលោក, ប្រថមក្សត្រិយ៍ (ព្រះបាទមនុ)។

២០

(ព.វ.) ការលុបអក្សរដើមនៃពាក្យមួយៗចេញ, ដូចជា ឧបាសក ជា បាសក, ឧបាសិកា ជា សិកា, ឧបាធ្យាយ ជា បាធ្យាយ ជាដើម (ក្នុងវេយ្យាករណ៍សំស្ក្រឹតនិងបាលីមានន័យប្លែកៗ ពីនេះទៅទៀត)។

២១

(ម.ព. អាទិលុប)។

២២

សម្ដីដើម។

២៣

(ម.ព. អាទិវាចា)។

២៤

អក្សរសង្ខេបដែលដកយកតែមួយតួៗខាងដើមពីក្នុងពាក្យមួយៗមកប្រើ, ដូចជា កិ. គឺកិរិយាសព្ទ; គុ. គឺគុណសព្ទ; ន. គឺនាមសព្ទ; ពុ.ស. ឬ ព.ស. គឺពុទ្ធសករាជ; ភ.ព. គឺភ្នំពេញ ជាដើម :

ឧទាហរណ៍

“អក្សរអាទិសង្កេត (ហៅ អក្សរសង្ខេប ក៏បាន)។”

២៥

សព្ទដែលជាដើម គឺសព្ទមានចំនួនច្រើន ប៉ុន្តែយកតែចំនួនប៉ុណ្ណោះៗមកប្រាប់ថា "មាននេះមួយៗ ជាដើម", ដូចជា សង្ហារិមទ្រព្យមានចាន, ឆ្នាំង, កែវ, គោម ជាដើម (ចាន, ឆ្នាំង, កែវ, គោម ជាដើម ជាអាទិសព្ទ)។

២៦

ការនិយាយរាក់ទាក់ទៅរកមុនឬមករកមុន, សម្ដីរួសរាយរកមុន។

២៧

(ម.ព. អាទិសម្ភាស)។

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(តាមលទ្ធិពុទ្ធសាសនិកខាងមហាយាន ដែលធៀបគ្នានឹងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា. អាទិ)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់